Một nam bệnh nhân (72 tuổi) nhập viện Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM sau một cơn đột quỵ nhồi máu não. Dù hồi phục tốt về vận động, ông vẫn gặp tình trạng suy giảm trí nhớ, khó tập trung và diễn đạt lời nói. Đây là những biểu hiện thường gặp ở khoảng 1/3 người bệnh sau đột quỵ. Người bệnh được áp dụng chương trình phục hồi nhận thức toàn diện bao gồm vật lý trị liệu, âm ngữ trị liệu, luyện tập nhận thức và kích thích từ xuyên sọ, kết hợp theo dõi tại nhà với sự hỗ trợ của gia đình.
TS-BS Nguyễn Bá Thắng thăm khám bệnh nhân đột quỵ
Sau 3 tháng can thiệp tích cực, người bệnh phục hồi gần như hoàn toàn khả năng giao tiếp, sinh hoạt độc lập. Trường hợp này phản ánh đúng xu hướng đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu quốc tế: Nếu việc phục hồi nhận thức được can thiệp sớm trong vòng một năm đầu sau đột quỵ, người bệnh có khả năng lấy lại đáng kể chức năng trí tuệ và đồng thời giảm nguy cơ phụ thuộc dài hạn.
TS-BS Nguyễn Bá Thắng, Trưởng Khoa Thần kinh – Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết phục hồi chức năng nhận thức là một phần rất quan trọng sau đột quỵ nhưng thường bị bỏ qua. Phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm có thể giúp người bệnh cải thiện khả năng ghi nhớ, tập trung và tương tác xã hội, từ đó sống chủ động và độc lập hơn.
Đột quỵ không chỉ để lại tổn hại về thể chất mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhận thức của người bệnh với các di chứng diễn tiến âm thầm theo năm tháng. Điều đáng nói, tình trạng này thường bị bỏ sót trong quá trình điều trị và phục hồi, khiến nhiều người sau khi vượt qua giai đoạn cấp tính vẫn đối mặt với những khó khăn kéo dài trong sinh hoạt, giao tiếp và khả năng tái hòa nhập xã hội.
“Điều trị đột quỵ không kết thúc sau khi xuất viện. Phục hồi nhận thức sớm và đúng cách là chìa khóa giúp người bệnh quay lại cuộc sống một cách chủ động nhất” – BS Thắng nhấn mạnh.
Theo thống kê, có khoảng 30% – 40% người bệnh sau đột quỵ gặp các rối loạn về trí nhớ, khả năng tập trung, xử lý thông tin hoặc lập kế hoạch. Đây là nhóm di chứng tuy không biểu hiện rầm rộ nhưng có sự tác động lớn đến khả năng tự chăm sóc của người bệnh, làm chậm sự quay trở lại công việc và cuộc sống thường nhật của đối tượng này. Phần lớn người bệnh và gia đình chỉ quan tâm đến khả năng phục hồi vận động mà bỏ qua phục hồi nhận thức – yếu tố có vai trò quyết định đến mức độ độc lập và khả năng tái hòa nhập xã hội.
